35 lat polsko-niemieckiego Traktatu o dobrym sąsiedztwie

Podpisanie 17 czerwca 1991 roku polsko-niemieckiego Traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy stworzyło historyczny fundament dla współpracy między Polską i Niemcami. Zaledwie kilka tygodni później, 15 lipca 1991 roku, ponownie powołano do życia Uniwersytet Europejski Viadrina we Frankfurcie nad Odrą. Ta bliskość czasowa ma wymiar symboliczny — odzwierciedla polityczne i społeczne otwarcie, które po zakończeniu zimnej wojny stworzyło nowe perspektywy dla relacji polsko-niemieckich.

Idea uniwersytetu na polsko-niemieckim pograniczu była od początku ściśle związana z duchem tego traktatu. Jak podkreślił senat założycielski w memorandum dotyczącym ponownego utworzenia Viadriny, należało wykorzystać „niepowtarzalną możliwość zbudowania uniwersytetu na granicy Polski i Niemiec wokół rdzenia opartego na polsko-niemieckiej współpracy akademickiej oraz nadania mu jednocześnie międzynarodowego charakteru”.

Utworzenie Collegium Polonicum w Słubicach stanowiło konkretną realizację tej idei. Jest to wspólna przestrzeń akademicka, w której studenci, naukowcy oraz wykładowcy z obu krajów spotykają się i współpracują.

Od ponad trzech dekad Viadrina jest przykładem codziennej, żywej współpracy europejskiej. Świadczą o tym między innymi: aktywne członkostwo w sojuszu ERUA, projekt Doing Democracy realizowany wspólnie z Uniwersytetem SWPS w Warszawie oraz wieloletnia, owocna współpraca z Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Dziś szczególnie wyraźnie widać, jak ważne są takie miejsca dialogu i wzajemnego zrozumienia. Dla Viadriny Traktat jest nie tylko historycznym punktem odniesienia, lecz także zobowiązaniem do wspólnego i aktywnego kształtowania najważniejszych wyzwań współczesności i przyszłości w polsko-niemieckim dialogu – w badaniach naukowych, dydaktyce oraz relacjach społecznych ponad granicami.