Wizyta ambasadora: studenci pytali o kontrole graniczne i politykę polsko-niemiecką

Od sierpnia 2025 roku Miguel Berger pełni funkcję Ambasadora Republiki Federalnej Niemiec w Warszawie, gdzie reprezentuje interesy niemieckiego rządu. Podczas wizyty na Viadrinie rozmawiał ze studentkami i studentami trzech wydziałów o swojej pracy i wyzwaniach, jakie się z nią wiążą, a także o obecnych relacjach między Polską a Niemcami. W trakcie rozmowy wielokrotnie nawiązywano również do kwestii historycznych. „Lubię odwiedzać uniwersytety i rozmawiać z młodymi ludźmi, aby dowiedzieć się, co ich interesuje i jakie mają potrzeby.”, podkreślił ambasador.

W swoim wystąpieniu ambasador szczególnie podkreślił współpracę między Niemcami i Polską w zakresie polityki bezpieczeństwa, która nabrała tempa w wyniku rosyjskiej agresji na Ukrainę i zmiennej polityki USA pod rządami Trumpa – po okresie stagnacji w czasie rządów PiS. „To tutaj dokonał się największy postęp” – wyjaśnił, wskazując na znaczenie rozbudowy infrastruktury wojskowej w Niemczech i w ramach NATO w celu ochrony „nie tylko państw bałtyckich, ale przede wszystkim Polski przed Rosją”. Prezydent Eduard Mühle wyraził zrozumienie dla tego stanowiska, zaznaczając jednak: „Jako uniwersytet nie posiadamy wprawdzie klauzuli cywilnej, mimo to nie jesteśmy ukierunkowani na nauki wojskowe, ponieważ nie oferujemy w tym zakresie żadnych przedmiotów. Jako Viadrina w sposób szczególny koncentrujemy się na codziennej współpracy między Polską a Niemcami”.

Między historią, przyszłością i pytaniami o granicę

Pytania zadawane ambasadorowi przez studentki i studentów były tematycznie bardzo zróżnicowane i świadczyły o ich szerokiej wiedzy — od zagadnień dotyczących perspektyw pracy w niemieckim Ministerstwie Spraw Zagranicznych, po kwestie historycznych rozliczeń po II wojnie światowej. Te ostatnie obejmowały m.in. pytania o treści podręczników szkolnych, Dom Polsko-Niemiecki oraz od lat planowany pomnik upamiętniający polskie ofiary wojny.

Miguel Berger z dużą otwartością odnosił się do wszystkich pytań i wykazał się rozległą znajomością polskich realiów, mimo że urząd ambasadora sprawuje zaledwie od sześciu miesięcy. Na pytanie jednego ze studentów: „Jak udaje się panu pogodzić osobiste poglądy z oficjalną polityką niemieckiego rządu?”, odpowiedział: „Moim zadaniem jest reprezentowanie tego stanowiska – w przeciwnym razie nie byłbym tu na właściwym miejscu”. Dodał jednak, że w Niemczech panuje daleko idąca zgodność między partiami demokratycznymi w kwestii polityki zagranicznej, co zwykle ułatwia mu tę rolę. „W wielu innych krajach tak nie jest – na przykład gdy, jak mój polski kolega, najpierw trzeba reprezentować politykę PiS, a teraz politykę rządu Donalda Tuska” – przyznał.

Jedna ze studentek poinformowała ambasadora, że przeanalizowała Barometr Polska-Niemcy, który regularnie bada opinie Polaków i Niemców na temat wzajemnych relacji. „Zauważyłam, że moje pokolenie w Polsce jest bardziej zainteresowane pogodzeniem się z historią, podczas gdy w Niemczech większy niepokój budzi przyszłość”. Miguel Berger potwierdził tę obserwację, przyznając, że uwzględnianie tak odmiennych priorytetów stanowi jedno z wyzwań na drodze do wzajemnego zrozumienia. Zwrócił również uwagę, że od pewnego czasu poziom sympatii wobec Polski w Niemczech rośnie, podczas gdy w drugą stronę spada. „Ale na pytanie o zięcia 70 procent ludzi w Polsce nadal odpowiada pozytywnie, więc nie mieliby nic przeciwko Niemcowi”, zażartował.

Z drugiej strony, polsko-niemieckie kontrole graniczne na moście łączącym Słubice i Frankfurt nad Odrą są „prawdziwym utrapieniem”, potwierdził Berger w odpowiedzi na pytania studentów. „Kiedy zostaną zniesione?”, chciał wiedzieć jeden ze studentów. „Nie mogę podać dokładnej daty, ale są one ściśle związane z wynikiem negocjacji w sprawie pakietu o migracji i azylu” odpowiedział ambasador. Jednocześnie podkreślił, że jako osoba, która dorastała w warunkach swobody przemieszczania się w strefie Schengen, kieruje się zasadą: im szybciej, tym lepiej.

Tekst przetłumaczony przez DeepL i zredagowany