35 lat polsko-niemieckiego Traktatu o dobrym sąsiedztwie

Inauguracja polsko-niemieckiego wydarzenia „Doing Democracy: Connecting Academia and Civil Society Across Borders” z okazji 35. rocznicy podpisania Traktatu między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy.

Dyskusja poświęcona pytaniu, dlaczego konieczna jest ściślejsza współpraca między środowiskiem naukowym a społeczeństwem obywatelskim w dziedzinie demokracji z udziałem: prof. Mikołaja Cześnika (SWPS Warszawa), Artura Koldomasova (SWPS Warszawa), dr Anji Hennig (Viadrina), moderacja: Irene Hahn-Fuhr (Centrum Liberale Moderne/Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej).

Wydarzenie będzie tłumaczone symultanicznie na język polski i niemiecki.

Czwartek, 23 kwietnia 2026 r., godz. 13:00-14:30, sala Logensaal, Uniwersytet Europejski Viadrina

Dyskusja w ramach polsko-niemieckiego wydarzenia „Doing Democracy: Connecting Academia and Civil Society Across Borders” z okazji 35. rocznicy podpisania Traktatu między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy.

Na temat wyzwań i szans związanych z udziałem obywateli w demokracji w dobie dezinformacji dyskutować będą: prof. dr Gesine Schwan (Berlin), dr Anne Holper (Viadrina), prof. dr Radosław Markowski (SWPS Warszawa) oraz Krzysztof Izdebski (Fundacja Batorego). Rozmowę poprowadzi dr Anja Hennig (Viadrina). W dyskusji wezmą także udział przedstawicielki i przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego. Burmistrz Frankfurtu nad Odrą, Claus Junghanns, wygłosi słowa powitalne.

Wydarzenie będzie tłumaczone symultanicznie na język polski i niemiecki.

Czwartek, 23 kwietnia 2026 r., godz. 18.30-20.00, Sala Słubice, Ratusz we Frankfurcie nad Odrą

Warsztaty w ramach polsko-niemieckiego wydarzenia „Doing Democracy: Connecting Academia and Civil Society Across Borders” z okazji 35. rocznicy podpisania Traktatu między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy.

Sesja końcowa Doing Democracy będzie okazją do wymiany kluczowych wniosków i doświadczeń oraz zbierania pomysłów na przyszłe projekty. W centrum uwagi znajdą się pytania o możliwe formy współpracy oraz warunki niezbędne do jej realizacji. Inspiracje do rozwoju i wsparcia strategicznego przedstawią: Alfred Roos (Tolerantes Brandenburg), Polsko-Niemiecka Fundacja na rzecz Nauki, Krzysztof Izdebski (Fundacja Batorego, Warszawa) oraz przedstawiciel/ka Ministerstwa Gospodarki, Energii, Ochrony Klimatu i Spraw Europejskich Brandenburgii. Moderacja: Artur Koldomasov, SWPS Warszawa.

Wydarzenie będzie tłumaczone symultanicznie na język polski i niemiecki.

Piątek, 24 kwietnia 2026 r., godz. 13.30-15.30, Sala Konferencyjna, Collegium Polonicum, Słubice

Z okazji 100. rocznicy urodzin Henryka Bereski, autora i tłumacza wybitnych dzieł literatury polskiej na język niemiecki, 17 maja 2026 r. odbędzie się uroczystość jubileuszowa w Collegium Polonicum w Słubicach oraz na Odrze.

Obchody rozpoczną się przed południem rejsem literackim po Odrze (godz. 11:00), który symbolicznie nawiąże do działalności Bereski między dwoma brzegami i dwoma przestrzeniami językowymi. Podczas rejsu pisarki i pisarze z Polski i Niemiec będą czytać swoje utwory oraz prowadzić rozmowy literackie.

Po południu (godz. 13:30) w Collegium Polonicum zostanie otwarta wystawa „Bez poklasku… O cichej sztuce tłumaczenia. Henryk Bereska 1926–2005”, ukazująca biografię Henryka Bereski, jego działalność literacką oraz znaczenie dla recepcji kultury polskiej w obszarze niemieckojęzycznym. Program w Collegium Polonicum obejmuje: czytanie sceniczne „Kiedy nocą wychodzę…”, spektakl teatralny oparty na tekstach Henryka Bereski, przygotowany przez Theater des Lachens z Frankfurtu nad Odrą, a także krótki wykład prof. Ines Geipel połączony z lekturą fragmentów dziennika Bereski.

Wydarzenie zakończy się kolejnym rejsem literackim po Odrze (godz. 18:00).

Do udziału zapraszają Fundacja im. Karla Dedeciusa przy Uniwersytecie Europejskim Viadrina we Frankfurcie nad Odrą oraz Archiwum im. Karla Dedeciusa w Collegium Polonicum, w imieniu wszystkich partnerów i instytucji finansujących.

Niedziela, 17 maja 2026 r., godz. 11.00-20.00, przystań we Frankfurcie nad Odrą, statek „Onkel Helmut” i Collegium Polonicum, Słubice

Uniwersytet Europejski przyznał 25. Nagrodę Viadriny autorowi bestsellerów, aktorowi i artyście kabaretowemu Steffenowi Möllerowi. Wyróżnienie jest uhonorowaniem jego twórczości literackiej oraz działalności scenicznej i aktorskiej, dzięki którym od wielu lat przyczynia się do pogłębiania porozumienia między Polską a Niemcami. Laudację wygłosi pisarz Radek Knapp. 

Po uroczystości wręczenia Nagrody odbędzie się występ kabaretowy laureata. Wstęp jest bezpłatny.

Od 1999 roku Uniwersytet przyznaje Nagrodę Viadriny osobowościom i inicjatywom ze wszystkich dziedzin życia społecznego za ich zaangażowanie na rzecz porozumienia, współpracy i pojednania między Polską i Niemcami.

Wydarzenie jest organizowana we współpracy z Kleist Forum i będzie tłumaczone symultanicznie na język polski i niemiecki.

Czwartek, 21 maja 2026 r., godz. 16:00, Kleist Forum, Platz der Einheit 1, Frankfurt nad Odrą

Fundacja im. Karla Dedeciusa przy Uniwersytecie Europejskim Viadrina zaprasza do Kościoła Pokoju (niem. Friedenskirche) we Frankfurcie nad Odrą na rozmowę poświęconą Henrykowi Beresce i jego dziennikom „Kolberger Hefte”. Gościem będzie prof. Ines Geipel – pisarka i profesorka Wyższej Szkoły Aktorstwa im. Ernsta Buscha w Berlinie.

Ines Geipel zajmuje się naukowo i publicystycznie literaturą „ocenzurowaną” w NRD. Wspólnie z Joachimem Waltherem opracowała „Die Verschwiegene Bibliothek” – serię, w której publikowano teksty autorek i autorów, których twórczość nie mogła ukazać się w NRD lub którzy zostali wykluczeni z oficjalnego obiegu literackiego. Dzięki niej przywrócono do świadomości publicznej literackie głosy przez długi czas marginalizowane lub wypierane.

W tym kontekście ukazało się również wydanie „Kolberger Hefte”, czyli dzienników Henryka Bereski. Bereska był poetą, prozaikiem oraz jednym z najważniejszych tłumaczy literatury polskiej na język niemiecki. Jego działalność przez dekady kształtowała polsko-niemiecki transfer literacki. „Kolberger Hefte” pozwalają spojrzeć na jego filozofię pisania, postrzeganie siebie jako tłumacza i autora oraz na kulturowe uwarunkowania jego pracy. Rozmowa otworzy różne perspektywy interpretacji twórczości Bereski oraz jej miejsca w historii literatury i praktyce edytorskiej.

Wydarzenie organizowane jest we współpracy z Oekumenisches Europa-Centrum Frankfurt (Oder) e.V.

Niedziela, 31 maja 2026 r., godz. 18.00, Kościół Pokoju (Friedenskirche), Frankfurt nad Odrą

Europeizacja objęła znaczną część systemów prawnych państw członkowskich. Jej sposób działania i mechanizmy egzekwowania zostały w dużej mierze wyjaśnione w orzecznictwie i prawie.

Mniejszy konsensus panuje natomiast w odniesieniu do zakresu harmonizacji prawa konstytucyjnego państw członkowskich przez prawo Unii. Temu zagadnieniu poświęcona jest niniejsza konferencja. Z perspektywy niemiecko-polskiej bada ona podstawy oraz granice europeizacji prawa konstytucyjnego. W tym celu analizuje kluczowe obszary suwerenności państw członkowskich, takie jak ustrój sądownictwa, obronności, budżetowy oraz finansowy.

Języki: niemiecki i polski (tłumaczenie symultaniczne)
Rejestracja możliwa do 1 czerwca.

Wtorek, 23 czerwca 2026 r., 9.30-17.00, sala Logensaal, Logenstraße 11, Frankfurt nad Odrą