Kultura pamięci, polityka ekologiczna, migracja zarobkowa – nadburmistrz nagrodził wybitne transgraniczne prace dyplomowe

Nadburmistrz Axel Strasser pogratulował trzem absolwentkom i wręczył im kwiaty oraz okolicznościowe dyplomy podczas uroczystości w stołówce z symbolicznym widokiem na Odrę w kierunku Polski. Zostały one wyróżnione za swoje prace dyplomowe w dziedzinie innowacji i współpracy transgranicznej. „Cieszę się, że mogę wręczyć nagrody trzem studentkom, które dzięki wnikliwości, precyzji i i zaangażowaniu w budowanie mostów między Polską a Niemcami stały się ambasadorkami naszego Dwumiasta”, powiedział Axel Strasser. Zwracając się do laureatek, dodał: „Niech doświadczenia, spostrzeżenia i podejście badawcze, które zdobyłyście i którymi podzieliłyście się z nami podczas studiów na Uniwersytecie Europejskim Viadrina, otworzą wam drzwi do ekscytującej przyszłości.”

Pierwszą nagrodę w wysokości 1200 euro otrzymała Julia Stroner za pracę licencjacką zatytułowaną „„Oko cadyka” we Frankfurcie nad Odrą. Geopoetyczne ujęcie współczesnego upamiętniania na przykładzie kulturowego tekstu-pomnika”. Tą pracą ukończyła studia na kierunku Germanistyka Interkulturowa. Praca koncentruje się na pytaniu, w jaki sposób można kształtować zrównoważoną kulturę pamięci, gdy odeszli bezpośredni współcześni świadkowie Holokaustu. „Moje fundamentalne zainteresowanie etyką żydowską i historią mojego rodzinnego miasta Frankfurtu nad Odrą oraz miasta, w którym studiowałam, Lublina, pomogło mi szukać odpowiedzi w kluczowych miejscach” tak Julia Stroner wyjaśnia swoje podejście. W tym celu przeniosła geopoetycką interpretację polskiego Lublina Władysława Panasa na niemiecki Frankfurt nad Odrą. „Wynikająca z tego perspektywa pamięci jest nowatorska, gdyż przenosi punkt ciężkości z pytania, dlaczego życie żydowskie zniknęło z Europy, na rozważania o tym, jak możemy utrzymać przy życiu to, co z niego pozostało”, mówi Julia Stroner.

W swojej pracy zajmuje się upamiętnieniem synagogi, która całkowicie zniknęła z krajobrazu Frankfurtu, a dla której przedstawia projekt pomnika. Dla Julii Stroner ważne jest dokonanie przeglądu wszystkich miejsc pamięci i tablic pamiątkowych w regionie, aby upewnić się, że są one aktualne. Jednak jest przekonana, że aby było to możliwe, najpierw potrzebne są dogłębne badania etyki żydowskiej i promowanie międzykulturowego podejścia do uczenia się i nauczania.

Alexandra Schäfer, która napisała pracę magisterską na kierunku European Studies na temat „Europejska polityka wodna w praktyce: konflikty, współpraca i zarządzanie w polsko-niemieckim dorzeczu Odry”, zajęła drugie miejsce i otrzymała 800 euro. Na przykładzie masowego śnięcia ryb w Odrze latem 2022 r. zbadała, dlaczego mimo ścisłych współzależności wzdłuż Odry tak trudne jest pogodzenie celów ekologicznych, różnych kompetencji urzędniczych i interesów gospodarczych – i jaki potencjał kryje się właśnie w tej współpracy. Porównała wdrażanie Europejskiej Ramowej Dyrektywy Wodnej po stronie polskiej i niemieckiej. „Szczególne wrażenie wywarło na mnie odkrycie, że choć formalne regulacje i polityczne deklaracje są zaawansowane, faktyczne transgraniczne ich wdrażanie jest znacznie bardziej złożone i wolniejsze, niż się często zakłada”, podsumowuje Alexandra Schäfer. Dostrzega potencjalne zastosowania swoich wniosków wszędzie tam, gdzie wymagana jest lepsza koordynacja, bardziej wiążąca współpraca i bardziej konsekwentne powiązanie polityki ekologicznej, infrastrukturalnej i gospodarczej. „Aby pojawiły się konkretne zmiany, oprócz woli politycznej potrzebne są, moim zdaniem, stabilne struktury instytucjonalne, niezawodna komunikacja i chęć dzielenia się odpowiedzialnością transgraniczną”, podsumowuje.

Trzecie miejsce za swoją pracę licencjacką „Wpływ ukraińskiej migracji na polski rynek pracy od 2014 roku: analiza przypadku przygranicznych Słubic”, zajęła Paulina Holzer, która otrzymała nagrodę pieniężną w wysokości 500 euro. W Viadrina Center of Polish and Ukrainian Studies (VCPU) badała, jak funkcjonuje integracja ukraińskich migrantek i migrantów w Słubicach i jakie możliwości, ale także problemy z niej wynikają. Przeprowadzając wywiady z ekspertami i ankiety wśród ukraińskich migrantów, uwzględniła zarówno perspektywę instytucjonalną, jak i osobistą. Jej wnioski: imigracja z Ukrainy ustabilizowała rynek pracy w Słubicach, ale jednocześnie nie ma prawie żadnych oficjalnych działań integracyjnych. „Ukierunkowane programy wsparcia językowego, uznawanie kwalifikacji, pośrednictwo pracy, mentoring i kursy integracyjne mogłyby jeszcze bardziej wzmocnić rynek pracy”, jest przekonana.