Sympozjum Bartoszewski Promemoria
Sympozjum Bartoszewski Promemoria
Coroczne sympozjum, podczas którego niemieccy i polscy naukowcy i naukowczynie oraz dyplomaci i dyplomatki podejmują refleksję nad historią i współczesnością stosunków polsko-niemieckich.
Sympozjum Bartoszewski Promemoria 4 "Komunikacja pokojowa: mediacja, język, polityka"
14 listopada 2024
godz. 14:00-20:00
Miejsce: Logensaal, Uniwersytet Europejski Viadrina, Logenstr. 11, Frankfurt nad Odrą
oraz transmisja na żywo
Sympozjum Bartoszewski Promemoria na Viadrinie odbywa się już po raz czwarty. Po tym, jak w 2023 roku dyskutowano o współczesnych formach solidarności w obliczu aktualnych kryzysów, tegoroczne sympozjum poświęcone jest komunikacji pokojowej oraz łagodzeniu konfliktów i sytuacji kryzysowych za pomocą środków dyplomacji. Wykład wprowadzający prof. dr hab. Grażyny Szpor przybliży uczestniczkom i uczestnikom zagrożenia dla pokoju wynikające z fałszywych informacji i dezinformacji wspomaganych przez sztuczną inteligencję.
W następującej po nim dyskusji niemieckich i polskich ekspertek i ekspertów omówione zostaną komunikacja pokojowa oraz czynniki ją zakłócające. W centrum uwagi znajdzie się najpierw użycie języka oraz znaczenie kompetencji międzykulturowych. Przedstawiona zostanie również rola krytyki, ironii i mowy nienawiści. Kolejny punkt programu stanowią różne metody mediacji służące rozwiązywaniu konfliktów w kontekście krajowym i międzynarodowym. Podkreślone zostanie przy tym znaczenie wymiany informacji oraz dialogu wielostronnego. Na zakończenie omówiony zostanie Trójkąt Weimarski jako instrument nowego pozycjonowania Europy jako „projektu pokoju”. Finałem będzie perspektywa społeczeństwa obywatelskiego i Kościoła.
Sympozjum odbywa się we współpracy z Uniwersytetem Kardynała Stefana Wyszyńskiego (Wydział Prawa i Administracji), Oekumenisches Europa-Centrum, Viadrina Center of Polish and Ukrainian Studies, Viadrina Center B/Orders in Motion oraz Muzeum Pana Tadeusza Zakładu Narodowego im. Ossolińskich.
Wydarzenie jest finansowane przez Fundację Współpracy Polsko-Niemieckiej oraz Fundację Sanddorf.
Linki
Nagranie z sympozjum
Studenci i studentki na sympozjum
W tym roku w sympozjum aktywnie uczestniczyć będą również studentki i studenci. Do trzydziestu osób studiujących na Uniwersytecie Europejskim Viadrina, Uniwersytecie Wrocławskim oraz Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie weźmie udział w wydarzeniu.
Przed sympozjum przygotują się oni podczas seminariów i spotkają się 14 listopada. 15 listopada, bezpośrednio po sympozjum, wezmą udział w warsztatach, podczas których będą mieli możliwość wspólnie – w polsko-niemieckiej grupie – przedyskutować treści i zagadnienia poruszane podczas sympozjum.
Warsztat będzie składał się z dwóch części. W pierwszej dyplomatki Cornelia Pieper, Konsul Generalna RFN w Gdańsku, oraz Elżbieta Sobótka, była Konsul Generalna Rzeczypospolitej Polskiej w Niemczech, porozmawiają o roli dyplomacji w tworzeniu i utrzymywaniu pokoju. W drugiej części, prowadzonej przez prof. Natalię Kohtamäki, w centrum uwagi znajdzie się mediacja.
Poprzednie sympozja
16 października 2023
Uniwersytet Europejski Viadrina we Frankfurcie nad Odrą i Livestram
Nagranie sympozjum jest dostępne online w dwóch językach:
niemiecki: https://vimeo.com/873383379?share=copy
polski: https://vimeo.com/873984661?share=copy
Tematem sympozjum były współczesne formy solidarności w obliczu aktualnych kryzysów (m.in. w Ukrainie). W centrum uwagi znalazły się różne formy solidarności z ofiarami kryzysów, przemocy i wojny. Wykład wprowadzający prof. dr Ruth Leiserowitz przybliżył uczestniczkom i uczestnikom znaczenie siły społeczeństwa obywatelskiego w łagodzeniu sytuacji kryzysowych oraz trudnych uwarunkowań społecznych w historii i współcześnie – w Polsce, Niemczech i Ukrainie oraz między tymi krajami.
W następujących panelach dyskusyjnych omawiano formy solidarności na trzech poziomach: 1) na poziomie społeczeństwa obywatelskiego i organizacji pozarządowych, 2) na poziomie państwowym (np. dostęp do świadczeń socjalnych) oraz 3) na poziomie międzynarodowym / europejskim (np. dostawy broni). Na zakończenie przedstawiono perspektywy na przyszłość z uwzględnieniem rozwoju technologicznego. W dyskusji udział wzięły uznane ekspertki i eksperci z Niemiec, Polski i Ukrainy; głos zabrała również publiczność obecna na miejscu.
Sympozjum odbyło się we współpracy z Uniwersytetem Kardynała Stefana Wyszyńskiego (Wydział Prawa i Administracji), Oekumenisches Europa-Centrum, Viadrina Center of Polish and Ukrainian Studies, Viadrina Center B/Orders in Motion oraz Muzeum Pana Tadeusza Zakładu Narodowego im. Ossolińskich.
Wsparcie finansowe: Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej oraz Fundacja Sanddorf.
14 listopada 2022
Uniwersytet Europejski Viadrina we Frankfurcie nad Odrą i Livestram
Nagranie wideo z sympozjum jest dostępne online w dwóch językach:
niemiecki: https://vimeo.com/769844286
polski: https://vimeo.com/769846358
„Nie ma pokoju bez wolności” – takie było motto Władysława Bartoszewskiego, laureata Pokojowej Nagrody Księgarzy Niemieckich z 1986 roku. Postrzegał on Europę jako „wspólnotę wartości, interesów i bezpieczeństwa”.
Po demokratycznej transformacji w 1989 roku wydawało się, że pokój w Europie jest trwale zabezpieczony. Wspólne wartości, interesy i potrzeby bezpieczeństwa były stabilne – na nich miała opierać się przyszłość Europy. Rosyjska napaść na Ukrainę zmieniła jednak wszystko – i to we wszystkich sferach życia. Realne zagrożenie dla Polski, Niemiec, a właściwie dla wszystkich państw europejskich otwiera nową przestrzeń dla polsko-niemieckiej debaty. Pomoc dla Ukrainy łączy oba kraje, które mogą czerpać ze swoich różnych doświadczeń w radzeniu sobie z problemami humanitarnymi i migracyjnymi. Niemcy mają większe doświadczenie w pomocy uchodźcom, podczas gdy Polska wypracowała szereg innowacyjnych form wsparcia.
W trzech panelach uznane badaczki i badacze z Niemiec i Polski dyskutowali o trzech wymiarach demokratycznej Europy według Władysława Bartoszewskiego oraz o ich znaczeniu dla stosunków polsko-niemieckich. Wykład wprowadzający wygłosił były ambasador RP Marek Prawda. Więcej o wydarzeniu można przeczytać w tekście „Gemeinsame Narrative als Schutz vor politischen Pyromanen – Diplomat Marek Prawda eröffnet Symposium ‘Bartoszewski Promemoria 2’”.
Sympozjum odbyło się we współpracy z Uniwersytetem Kardynała Stefana Wyszyńskiego (Wydział Prawa i Administracji), Oekumenisches Europa-Centrum, Centrum Interdyscyplinarnych Studiów nad Polską oraz Viadrina Center B/Orders in Motion.
Wsparcie finansowe: Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej.
"Szukam nauczyciela i mistrza [...]/ niech jeszcze raz nazwie rzeczy i pojęcia"
T. Różewicz
4 listopada 2021
Online
W Roku Karla Dedeciusa odbyło się drugie polsko-niemieckie sympozjum Bartoszewski Promemoria pod tytułem „Język sąsiada”. Szczególną uwagę poświęcono użyciu języka w obszarach prawa, Kościołów, kultury (zwłaszcza przekładu literackiego), a także trudnościom w wymianie myśli na te tematy w przestrzeni polsko-niemieckiej.
Uznane ekspertki i eksperci, przedstawicielki i przedstawiciele poszczególnych dziedzin z obu krajów, w tym prof. Andrzej Wróbel – polski prawnik, były sędzia Trybunału Konstytucyjnego oraz sędzia Sądu Najwyższego w Polsce, Theresa Rinecker – generalna superintendentka Kościoła Ewangelickiego Berlin-Brandenburg-schlesische Oberlausitz, a także laureatka Nagrody Karla Dedeciusa Renate Schmidgall wraz ze swoją polską koleżanką Sławą Lisiecką, dyskutowali o wyzwaniach komunikacyjnych wykraczających poza granice państw.
Wykład otwierający wygłosiła prof. Irena Lipowicz, była pełnomocniczka rządu RP do spraw współpracy polsko-niemieckiej oraz była ambasadorka Rzeczypospolitej Polskiej w Wiedniu.
Wsparcie finansowe: Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej.
Partnerzy projektu: Uniwersytet Europejski Viadrina we Frankfurcie nad Odrą, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, Oekumenisches Europa-Centrum Frankfurt (Oder) e.V., Centrum Interdyscyplinarnych Studiów nad Polską, Viadrina Center B/Orders in Motion, Arbeit und Leben.