Banner Viadrina

Polsko-Niemiecki Instytut Badawczy
w Collegium Polonicum w Słubicach

Prof. UAM dr hab. Beata Halicka - badania

Obecny projekt badawczy:

Społeczność pogranicza? Problemy identyfikacji z regionem polskich i niemieckich mieszkańców Nadodrza po 1945 roku

 

Sponsorzy: Ministerstwo Nauki, Badań i Kultury Brandenburgii  w ramach Viadrina Center „B/Orders in Motion“ we Frankfurcie nad Odrą, Polsko-Niemiecka Fundacja na Rzecz Nauki

 

Czas trwania: kwiecień 2014 – marzec 2015

Celem projektu jest przygotowanie wniosku o dofinansowanie dużego projektu. W ramach projektu powstać ma wspólna grupa badawcza trojga wnioskodawców z uniwersytetów we Frankfurcie nad Odrą/Słubicach, Zielonej Górze oraz Szczecinie. Każda z uczelni oddeleguje do grupy badawczej jednego profesora w charakterze eksperta, jedną osobę na stażu podoktorskim oraz jednego doktoranta. Główny temat badań stanowi identyfikacja z pograniczem. Zgłębienie go pod kątem kulturoznawczym, historycznym i socjologicznym pozwoli na lepsze zrozumienie powiązań pomiędzy dwoma nowo powstałymi społeczeństwami polsko-niemieckiego pogranicza. Po roku 1945 po obu stronach Odry doszło bowiem do istotnej wymiany ludności w wyniku migracji przymusowych. Powstałe w ten sposób społeczeństwa stworzyły nowe struktury polityczno-prawne, społeczne i kulturowe, oddzielone od siebie przez częściowo zamkniętą granicę. Granica fizyczna nie przeszkodziła ludziom jednak w wypracowaniu strategii obchodzenia granic poprzez kontakty społeczne i wymianę kulturową. Po obu stronach Odry transgraniczne kontakty wpłynęły na sposób identyfikowania się mieszkańców z regionem. Kluczowe jest zatem pytanie, w jakim stopniu doprowadziły one do powstania społeczności pogranicza? Czy badania nad rozwojem pogranicza polsko-niemieckiego mogą posłużyć jako model wyjściowy do badań porównawczych nad innymi pograniczami (np. polsko-ukraińskim, polsko-rosyjskim, czesko-niemieckim, lecz również amerykańsko-meksykańskim lub północno-koreańskim a południowo-koreańskim)? Interdyscyplinarny charakter niniejszego projektu pozwoli naświetlić pojęcie identyfikacji z pograniczem z punktu widzenia różnych dziedzin, a dzięki zastosowaniu różnorodnych metod możliwe będzie zbadanie tych kwestii w sposób porównawczy.

W ramach projektu w 2014 roku przewidziana jest organizacja konferencji oraz warsztatów dla wszystkich jego partnerów.

 

Udział w projektach badawczych:

1.01.2011 - 31.12.2012     Habilitacja pt.: „Polski Dziki Zachód“ – przymusowe migracje i oswajanie krajobrazu kulturowego Nadodrza w latach 1945-1948, powstała w ramach projektu realizowanego pod moim kierownictwem pt.„Mój dom nad Odrą´. Migracje na terenie Nadodrza w pamięci Polaków i Niemców, 1945-48“. Projekt otrzymał dofinansowanie z Polsko-Niemieckiej Fundacji na Rzecz Nauki w wysokości 84 873,00 euro.

 

1.01.2010 – 30.06.2012 Udział w projekcie: Deutsch-Polnische Erinnerungsorte / Polsko-   niemieckie miejsca pamięci, realizowanym przez Centrum Badań Historycznych Polskiej Akademii Nauk w Berlinie http://www.cbh.pan.pl

 

1.12.2010 - 30.11.2011 Kierownictwo naukowe międzynarodowego projektu dofinansowanego w wysokości 31 000 euro w ramach programu Unii Europejskiej „Europa dla obywateli“  pt. Polifonia pamięci o przymusowych migracjach we wspomnieniach Polaków, Niemców i Ukraińców. Wyniki projektu obejmują stronę internetową (http://pyrzany-kozaki.eu/), 38 wywiadów przeprowadzonych metodą oral history, wystawę, publikację książkową w jęz. pol. i niem., konspekt dydaktyczny.

 

1.10.2010 – 31.12.2012 Międzynarodowy  projekt naukowy „Trialog“ realizowany we współpracy uczelni we Frankfurcie nad Odrą, w Toruniu i Kaliningradzie, obejmujący coroczne szkoły letnie oraz konferencje naukowe, których rezultaty są regularnie publikowane. W ramach współorganizowanej przeze mnie szkoły letniej pt. "Turystyka i kurorty Sambii" w Kaliningradzie w kwietniu 2011 r. powstała publikacja książkowa oraz wystawa fotograficzna: "Plaże obwodu kaliningradzkiego. Odkrywanie na nowo krajobrazu kulturowego". http://www.europa-uni.de/de/ueber_uns/projekte/trialog/wersja_polska/index.html

 

1.09.2005-30.05.2008 Międzynarodowy projekt pt.  Odra-Oder. Region nadodrzański w Europie. Przeszłość, teraźniejszość i przyszłość, dofinansowany przez Federalne Ministerstwo Edukacji i Nauki oraz Fundację Współpracy Polsko-Niemieckiej w wysokości 47.970,00 Euro. Organizacja międzynarodowej konferencji oraz redakcja wydawnictwa pokonferencyjnego w języku niemieckim (2007)  i polskim (2008), http://www.kuwi.europa-uni.de/de/lehrstuhl/kg/osteuropa/forschungsprojekte/odraoder/index.html

 

1.09.2005-30.09.2009     Współpraca przy opracowaniu koncepcji i realizacji dużej wystawy pt. Oder-Panorama I Panorama Odry dofinansowanej przez Federalną Fundację na Rzecz Kultury oraz Federalną Centralę Edukacji Politycznej w wysokości 109.500,00 euro. Koordynacja „wędrówki” wystawy wzdłuż rzeki (Wrocław, Lubin, Nowa Sól, Szczecin) dofinansowanej przez Fundację Otto Wolff, Pełnomocnika Rządu Federalnego do Spraw Kultury i Mediów oraz Ministerstwo Spraw Zagranicznych na łączną sumę 62 400,00 euro (www.oder-panorama.eu)

 

1.01.2007 - 31.12.2012 Organizacja Akademii Odrzańskiej – (niemal) corocznej podróży studyjnej statkiem po rzece, połączonej z seminariami o historii regionu i pogranicza polsko-niemieckiego oraz spotkaniami z mieszkańcami Nadodrza. W poszczególnych latach pozyskane zostały na ten cel następujące środki:

2007 Fundacja „Pamięć Odpowiedzialność i Przyszłość“ - 14 235 euro,

2008 - Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej i Federalny Instytut ds. Kultury i Historii Niemców w Europie Środkowo-Wschodniej - 11.288 Euro

2009 – Pełnomocnik Rządu Federalnego do Spraw Kultury i Mediów i  EUV Frankfurt n. Odrą - 9.203 euro

2012 - Polsko-Niemiecka Fundacja na Rzecz Nauki - 8 000 Euro http://www.kuwi.europa-uni.de/de/lehrstuhl/kg/osteuropa/forschungsprojekte/odraoder/Auf_Polnisch/index.htm

 

1.01.2004 - 30.05.2005 Przygotowanie dwujęzycznej monografii pt. Krosno Odrzańskie / Crossen an der Oder 1005-2005. Wspólne dziedzictwo kultury.

 

1.01.2003 - 31.12.2004 Przygotowanie monografii opublikowanej w serii polonica leguntur Wydawnictwa Universitas w Krakowie pt: „Niektórzy lubią poezję.” Wiersze Wisławy Szymborskiej w Niemczech.

 

Dyscypliny naukowe Vita Publikacje Badania