Banner Viadrina

Polsko-Niemiecki Instytut Badawczy
w Collegium Polonicum w Słubicach

Katolicyzm w Polsce i w Niemczech po Soborze Watykańskim II. Bilans i perspektywy

Katolicyzm w Polsce i w Niemczech po Soborze Watykańskim II. Bilans i perspektywy

 

W roku 1965 polscy biskupi skierowali do biskupów niemieckich przesłanie: „Przebaczamy i prosimy o przebaczenie”. Gest ten zapoczątkował zmianę paradygmatu w stosunku Polaków do Niemców. Komunistyczny rząd w Polsce, progarmowo nastawiony antyniemiecko, napiętnował tę inicjatywę jako zdradę interesów narodowych Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej i zareagował represjami wobec Kościoła. Odpowiedź biskupów niemieckich została przyjęta w Polsce i niektórych kręgach katolickich w Niemczech z pewnym rozczarowaniem. Zarzucano biskupom, że nie zabrakło im odwagi, aby wezwać niemieckich katolików do analogicznej zmiany paradygmatu w relacji Niemców do Polaków. Dzisiaj korespondencja biskupów z 1965 roku uznawana jest powszechnie za kamień milowy pojednania polsko-niemieckiego po drugiej wojnie światowej.

W roku 2015 przypada pięćdziesiąta rocznica wymiany listów biskupów. Celem projektu realizowanego we współpracy z Instytutem Historii Europejskiej im. Leibniza w Mainz oraz z duszpasterstwem akademickim „Parakletos“ w Słubicach jest naukowa refleksja nad przebytą do tej pory drogą pojednania między Niemcami i Polakami – nad sukcesami, trudnościami oraz perspektywami na przyszłość polsko-niemieckiego sąsiedztwa z perspektywy Kościoła. Nie chodzi tu wyłącznie o rekonstrukcję wydarzeń sprzed pięćdziesięciu lat, ale przede wszystkim o umiejscowienie wymiany listów i jej oddziaływania w szerszym kontekście polsko-niemieckiego transferu kulturowego w przestrzeni religijnej. Projekt obejmuje trzy zagadnienia:

 

a) korespondencję biskupów i jej znaczenie w perspektywie historycznej,

b) niemiecko-polski transfer kulturowy w przestrzeni religijnej,

c) zbliżenie niemiecko-polskie w przestrzeni religijnej w praktyce.