Banner Viadrina

Polsko-Niemiecki Instytut Badawczy
w Collegium Polonicum w Słubicach

Życie w „pomiędzy”. Liminalność w twórczości literackiej Piotra (Petera) Lachmanna

Piotr (Peter) Lachmann jest polsko-niemieckim poetą, eseistą, tłumaczem i reżyserem teatralnym. Ten dwujęzyczny pisarz urodził się w 1935 roku w niemieckiej rodzinie w Gleiwitz. Po zakończoniu II wojny światowej jako dziesięcioletni chłopiec pozostał w Polsce i uczęszczał do polskich szkół. W 1958 roku wyjechał do RFN. Lachmann jest modelowym przykładem językowego i kulturowego człowieka pogranicza.

 

W ramach projektu badawczego analizowana jest jego poezja, eseje i dramat z perspektywy permanentnej liminalności. Kategoria antropologicza definiowana jest za V. Turnerem jako „faza przejścia i bycia pomiędzy". Głównymi zagadnieniami projektu są następujące kwestie:

 

o Jak manifestuje się liminalność w poezji, esejach i dramacie Lachmanna?

o Czego dotyczy liminalność w kontekście jego biografii?

o Jak autor konstruuje swój literacki mit?

o Jakie figury wyrażają jego podwójną tożsamość i dwujęzyczność?

o Jak wyraża się językowa liminalność Lachmanna?

 

W projekcie wyjściową kategorią badawczą jest także „pogranicze” rozumiane w sensie nieterytorialnym, symbolicznym i psychologicznym. Pojawienie się takiego pogranicza może być wynikiem przechodzenia od jednej do drugiej identyfikacji narodowej (Chodzi tu o konwersje narodowe w rozumieniu Antoniny Kłoskowskiej). Zjawisko to dotyczy również Piotra Lachmanna. Przestrzeń symboliczna jest wówczas miejscem interakcji dynamicznych różnic, których obecność prowadzi do transgresji, czyli przyłamywania i przesuwania mentalnych granic.