Banner Viadrina

Polsko-Niemiecki Instytut Badawczy
w Collegium Polonicum w Słubicach

Konstrukcja językowa granicy społecznej

Konferencja Językowa konstrukcja granic społecznych (29.08.-01.09.2013, Frankfurt/Oder, Słubice)

 

Społeczne - zwłaszcza etniczne - granice okazują się być zaskakująco trwałe.

Etniczne podziały, autoodgraniczenie, wykluczanie oraz konflikty mniejszosci narodowych i etnicznych nieustannie stanowią państwowe i społeczne wyzwania w niemal wstystkich krajach europejskich jak i w wielu poza Europą.

Europa jednoczy się, Rosja ma długa tradycję jako państwo wielonarodowościowe, Stany Zjednoczone uchodzą za klasyczny kraj imigracji. Migracja, różnice etniczne i społeczna integracja wciąż jednak pozostają wydarzeniami politycznymi z istotnym potencjałem mobilizującym. Najwyraźniej etniczność potrafi przetrwać wszystkie procesy konwergencji. Jak można wyjaśnić to powodzenie kategorii etniczności? Które środki językowe służące kostrukcji społecznych - w tym zwłaszcza etnicznych - granic przyczyniają się do tego? Jaką rolę odgrywają języki i wariacje językowe w dyskursie o powszechnie uznanej interpretacji społecznych relacji? Poprzez jakie językowe środki konstrukcji dokonuje sie tworzenie, uzasadnienie i utrzymanie społecznych - zwłaszcza etnicznych - grup? I co wyróżnia "europejskie" spojrzenie od rosyjskiej i od amerykanskiej perspeptywy na tę tematykę?

Językowa konstrukcja społecznych - zwłaszcza etnicznych - granic jest głównym tematem konferencji, na której przedstawione będą prace naukowców z Europy, Gruzji oraz Ameryki Pólnocnej i Poludniowej.

Program konferencji

 

Workshop Sprachliche Konstruktion sozialer Grenzen (29.08.-01.09.2013, Frankfurt/Oder, Słubice)

Soziale – insbesondere ethnische – Grenzen erweisen sich als erstaunlich langlebig.

In nahezu allen europäischen Ländern und weit darüber hinaus gehören ethnische Grenzziehungen, Selbst- und Fremdausgrenzung, Minderheitenkonflikte zu den anhaltenden Herausforderungen in Staat und Gesellschaft.

Europa wächst zusammen, Russland hat eine lange Tradition als Vielvölkerstaat, die USA gelten als das klassische Einwanderungsland schlechthin. Dennoch sind Migration, ethnische Unterschiede und soziale Integration ein Politikum von erheblichem Mobilisierungspotenzial. Ethnizität überlebt offenbar alle Konvergenzprozesse. Wie lässt sich die „Erfolgsgeschichte“ dieser Kategorie erklären? Welche sprachlichen Mittel der Konstruktion sozialer – insbesondere ethnischer – Grenzen tragen hierzu bei? Welche Rolle spielen Sprachen und Sprachvarietäten im Diskurs um die als legitim angesehene Deutung gesellschaftlicher Verhältnisse? Welche sprachlichen Konstruktionsmittel sind es, mit denen die Existenz, die Berechtigung und die Aufrechterhaltung  sozialer – insbesondere ethnischer – Gruppen ausgehandelt werden? Unter welchen Bedingungen sind sprachliche Konvergenzprozesse sowie hybride und transkulturelle Identitätskonstruktionen zu beobachten?

Die sprachliche Konstruktion sozialer – insbesondere ethnischer – Grenzen steht im Mittelpunkt des Workshops mit Wissenschaftlern aus Europa, Georgien und der Nord- und Südamerika.

 

Die Tagung möchte Forscher und Forscherinnen dazu einladen, Fragestellungen zu Projekten aus den folgenden Themengebiete vorzutragen, zur Diskussion zu stellen und in gemeinsamen Gesprächen weiter zu entwickeln:

• Identity and group boundaries

• Minorities and ethnic boundaries

• Borders and intercultural communication

• Language borders and discourse

 

Eine Veröffentlichung publikationsreifer Beiträge ist geplant.