Banner Viadrina

Polsko-Niemiecki Instytut Badawczy
w Collegium Polonicum w Słubicach

Wyjazd terenowy

Relacja z wyjazdu terenowego do Magdeburga
i podróży studyjnej po zabytkach architektury Państwa Krzyżackiego w dawnych Prusach organizowanych przez dr. Kazimierza Pospiesznego

 

Dnia 07 lutego 2016 r. odbył się jednodniowy wyjazd terenowy do Magdeburga studentów kierunku Kulturoznawstwo, specjalność komunikacja międzykulturowa, Uniwersytetu Europejskiego Viadrina we Frankfurcie nad Odrą. Był on realizowany w ramach prowadzonego przez dr. Kazimierza Pospiesznego, jednego z pracowników naukowych Polsko-Niemieckiego Instytutu Badawczego w Collegium Polonicum w Słubicach, niemieckojęzycznego seminarium pn.: Architektura i sztuka w Europie w epoce dworsko-rycerskiej stylizacji krucjat w XIV i XV w. (do 1453 r.) - Architektur und Kunst in Europa in der Epoche der ritterlich-hoefischen Stilisierung der Kreuzzüge in dem 14. und 15. Jh. (bis 1453). Gotycka archikatedra, jej architektura, wystrój i wyposażenie stanowiły główny przedmiot i cel tej podróży

Był to już drugie wyjazd terenowy organizowany przez dr Kazimierza Pospiesznego. Pierwszy odbywał się w dniach od 16 do 19 lipca 2015 r. i jego celem było zwiedzanie zabytków architektury i sztuki Państwa Krzyżackiego w dawnych Prusach. Szczególnie analizowano jak dalece ideologia wypraw krzyżowych przeniesiona została do architektury rezydencji zakonnych, w jakiej formie pruskie zamki komturskie stanowią odzwierciedlenie sztuki Państwa Krzyżackiego, jak silnie architektura zamków zakonnych powiązana jest typologicznie z innymi regionami Europy oraz co jest fenomenem historii i sztuki siedzib zakonu w dawnych Prusach oraz rezydencji wielkich mistrzów. Podróż rozpoczęła się w Toruniu skąd poprzez Radzyń Chełmiński, Kwidzyn, Gniew, Peplin udano się do Malborka. W Toruniu grupa zwiedziła ruiny pierwszej i jednocześnie najstarszej warowni krzyżackiej na terenie Ziemi Chełmińskiej. Następnie w Kwidzyniu przyjrzano się zamkowi i katedrze zawierającą kryptę trzech wielkich mistrzów krzyżackich: Warnera von Orseln, Ludof Koenig von Wattzau i Henryk von Plauen. W Gniewie podziwiano imponującą twierdzę Zakonu Krzyżackiego, wzniesioną w miejscu obronnym lewego brzegu Wisły. Bazylika Katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Pelplinie zaliczana do najpiękniejszych dzieł gotyckich w Polsce z przełomu XIII i XIV wieku była ostatnim odwiedzonym miejscem przed dotarciem do Malborka Tam zwiedzono największy zamek krzyżacki będący w XII i XIV wieku siedzibą wielkich mistrzów zakonu krzyżackiego i władz Prus Zachodnich.

Podróż szlakiem rycerzy i mnichów zakonnych oraz podziwianie wielkich gotyckich budowli i zamków krzyżackich dały uczestnikom podróży studyjnej asumpt do dyskusji o współczesnych stosunkach polsko-niemieckich – ich trudnej przeszłości oraz obiecującej przyszłości. Była to także znakomita okazją do spotkania badaczy Polsko-Niemieckiego Instytutu Badawczego w Collegium Polonicum w Słubicach (PNIB) reprezentujących trzy różne dyscypliny naukowe (geografia, historia sztuki i literaturoznawstwo) i studentów kulturoznawstwa (UEV). Podróż ta potwierdziła tezę o nieuniknionym wdarciu się popkultury w przestrzeń byłych zamków krzyżackich, które służą aktualnie za miejskie centra (pop)kultury, biznesu i rozrywki. I tak na przykład, w nawiązaniu do tradycji sięgającej roku 1976, w maju tego roku  nastąpiło reaktywowanie kultowego festiwalu „Nocne Śpiewanie” na zamku w Radzyniu Chełmińskim. Rezydencja mistrzów zakonu krzyżackiego nasunęła samoistnie odniesienia do polskiej i niemieckiej literatury pięknej, aby wymienić tu na przykład wybitną powieść historyczną Henryka Sienkiewicza „Krzyżacy” (1900) i dzieło Ernsta Wiecherta „Heinrich von Plauen” (1881).

Fot. Aleksandra Ibragimow 1 ©ibragimow

Fot. Aleksandra Ibragimow 2 ©ibragimow

Fot. Aleksandra Ibragimow 3 ©ibragimow

Fot. Aleksandra Ibragimow 4 ©ibragimow

Fot. Aleksandra Ibragimow 5 ©ibragimow

Fot. Aleksandra Ibragimow 6 ©ibragimow

Fot. Aleksandra Ibragimow 7 ©ibragimow

Fot. Aleksandra Ibragimow 8 ©ibragimow

Fot. Anna Proeschild 1 ©ibragimow

Fot. Anna Proeschild 2 ©ibragimow

Fotografie: Aleksandra Ibragimow i Anna Proeschild